(1)మరీచి కొడుకు కశ్యప ప్రజాపతి. బ్రహ్మదేవుడి కుడి చేతి బొటన వేలి నుండి దక్షుడు అనే పురుషుడు, ఎడమచేతి బొటన వేలి నుండి ధరణి అనే స్త్రీ జన్మించారు. వారు ఇరువురికి వెయ్యి మంది మహా రుషులు జన్మించారు. (2)బ్రహ్మ మానస పుత్రులలో రెండవ వాడైన అంగిరుసున కు, ఉతధ్యుడు, బృహస్పతి, సంవర్తుడు అనే కొడుకులు పుట్టారు. బృహస్పతి దేవతలకు గురువు ఐనాడు. (3).అత్రి అనే మానసపుత్రునికి అనేక మంది మహా మునులు జన్మించారు.(4) పులస్త్యుడు అనే బ్రహ్మ మానసపుత్రునకు, రాక్షసులు జన్మించారు. (5)పులహుడు అనే మానస పుత్రునకు, కిన్నరలు, కింపురుషులు జన్మించారు.(6)క్రతువు అనే మాన సపుత్రునకు పక్షి జాతి పుట్టింది.

సభాపర్వ - అధ్యాయ 057

॥ శ్రీః ॥
2.57. అధ్యాయః 057
Mahabharata - Sabha Parva - Chapter Topics
ద్వారకావర్ణనం॥ 1॥ రుక్మిణీసత్యభామాదిగృహవర్ణనం॥2॥ కృష్ణేన స్వర్గాదానీతస్వ పారిజాతస్య ప్రతిష్ఠాపనముద్యాన వర్ణనం చ॥ 3॥
Mahabharata - Sabha Parva - Chapter Text

భీష్ణ ఉవాచ॥

తాం పురీ ద్వారకీం దృష్ట్వా విభుర్నారాయణో హరిః।
హృష్టః సర్వార్థసంపన్నః ప్రవేష్టుముపచక్రమే॥ 2-57-1(13590)
సోఽపశ్యద్వృక్షషండాంశ్చ రంయాన్నానాజనాన్వహూన్।
సమంతతో ద్వారవత్యాం నానాపుష్పఫలాన్వితాన్॥ 2-57-2(13591)
అర్కచంద్రప్రతీకాశైర్మేరుకూటనిభైర్గృహైః।
ద్వారకామావృతాం రంయాం సుకృతాం విశ్వకర్మణా॥ 2-57-3(13592)
పద్మషండాకులాభిశ్చ హంససేవితవారిభిః।
గంగాసింధుప్రకాశాభిః పరిఘాభిరలంకృతాం॥ 2-57-4(13593)
ప్రాకారేణార్కవర్ణేన పాండరేణ విరాజితాం।
వియన్మూర్ధ్ని నివిష్టేన ద్యామివాభ్రపరిచ్ఛదాం॥ 2-57-5(13594)
నందనప్రతిమైశ్వాపి మిశ్రకప్రతిమైర్వనైః।
తత్ర సా విహితా సాక్షాన్నగరీ విశ్వకర్మణా॥ 2-57-6(13595)
కాంచనైర్మణిసోపానైరుపేతా జనహర్షిణీ।
గీతఘోషమహాఘోషైః ప్రసాదప్రవరైః శుభా॥ 2-57-7(13596)
తస్మిన్పురవారశ్రేష్ఠే దాశార్హాణాం యశస్వినాం।
నేశ్మాని జహృషే దృష్ట్వా భగవాన్పాకశాసనః॥ 2-57-8(13597)
సముచ్ఛ్రితపతాకాని పారిప్లవనిభాని చ।
కాంచనాభాని భాఖంతి మేరుకూటనిభాని చ॥ 2-57-9(13598)
సుధాపాండరశృంగైశ్చ శాతకుంభపరిచ్ఛదైః।
రత్నసానుమహాశృంగైః సర్వరత్నసమన్వితైః? 2-57-10(13599)
సహర్ంయైః సార్ధచంద్రైశ్చ సనిర్యూహైః సపంజరైః।
సయంత్రగృహసంబాధైః సధాతుభిరివాద్రిభిః॥ 2-57-11
మణికాంచనభోమేశ్చ సుధామృష్టతలైస్తథా।
జాంబూనదమయద్వారైర్వైడూర్యవికృతార్గలైః॥ 2-57-11(13600)
సర్వర్తుసుఖసంస్యర్శైర్మహాధనపరిచ్ఛదైః।
రంయసానుగృహైః శృంగైర్విచిత్రైరివ పర్వతైః॥ 2-57-13(13601)
పంచవర్ణసవర్ణైశ్చ పుష్పవృష్టిసమప్రభైః।
తుల్యైః పర్జన్యనిర్ఘోషైర్హ్రాదైర్భోగవతీ యథా॥ 2-57-14(13602)
కృష్ణధ్వజోపవాహ్యైశ్చ దాశార్హాయుధరోహితైః।
వృష్ణివీరమయూరైశ్చ స్త్రీసహస్రప్రజాకులైః॥ 2-57-15(13603)
వాసుదేవైంద్రపర్జన్యైర్గృహమేఘైరలంకృతా।
దదృశే ద్వారకాఽతీవ మేఘైర్ద్యైరివ సంవృతా॥ 2-57-16(13604)
సాక్షాద్భగవతో వేశ్మ విహితం విశ్వకర్మణా।
దదృశుర్వాసుదేవస్య చతుర్యోజనమాయతం॥ 2-57-17(13605)
తావదేవ సువిస్తీర్ణం సుసంపూర్ణం మహాధనైః।
ప్రాసాదవరసంపన్నం యుక్తం జగతి పర్వతైః॥ 2-57-18(13606)
యం చకార మహాభాగస్త్వష్టా వాసవచోదితః।
ప్రాసాదం హేమనాభస్య సర్వతో యోజనాయతం॥ 2-57-19(13607)
మేరోరివ గిరేః శృంగముచ్ఛ్రితం కాంచనాలయం।
రుక్మిణ్యాః ప్రవరో వాసో నిర్మితః సుమహాత్మనా॥ 2-57-20(13608)
సత్యభామా పునర్వేశ్మ సదా వసతి పాండరం।
విచిత్రమణిసోపానం యం విదుః శీతవానితి॥ 2-57-21(13609)
విమలాదిత్యవర్ణాభిః పతాకాభిరలంకృతం।
వ్యక్తబద్ధం యథోద్దేశే చతుర్దశమహాధ్వజం॥ 2-57-22(13610)
సర్వప్రాసాదముఖ్యోఽత్ర జాంబవత్యా విభూషితః।
ప్రభాయా జృంభణైశ్చిత్రైస్త్రైలోక్యమివ భాసయన్॥ 2-57-23(13611)
యస్తు పాండరవర్ణాభస్తయోరంతరమాశ్రితః।
విశ్వకర్మాకరోదేనం కైలాసశిఖరోపమం॥ 2-57-24(13612)
జాంబూనదప్రదీప్తాగ్రః ప్రదీప్తజ్వలనోపమః।
సాగరప్రతిమోఽతిష్ఠన్మేరురిత్యభివిశ్రుతః॥ 2-57-25(13613)
తస్మిన్గాంధారరాజస్య దుహితా కులశాలినీ।
సుకేశీ నామ విఖ్యాతా కేశవేన నివేశితా॥ 2-57-26(13614)
పద్మకూట ఇతి ఖ్యాతః పద్మవర్ణో మహాప్రభః।
సుప్రభాయా మహాబాహో వాసః స పరమోచ్ఛ్రితః॥ 2-57-27(13615)
యస్తు సూర్యప్రభో నామ ప్రాసాదవర ఉచ్యతే।
లక్షణాయాః కురుశ్రేష్ఠ స దత్తః శార్ంగధన్వనా॥ 2-57-28(13616)
వైడూర్యవరవర్ణాభః ప్రాసాదో హరితప్రభః।
శ్వేతజాలా హి యత్రైవ యత్రైవ చ నివేశితా॥ 2-57-29(13617)
యం విదుః సర్వభూతాని హరిరిత్యేవ భారత।
సుమిత్రవిజయావాసో దేవర్షిగణపూజితః॥ 2-57-30(13618)
మహిష్యా వాసుదేవస్య భూషణం సర్వవేశ్మనాం।
యస్తు ప్రాసాదముఖ్యోఽత్ర విహితః సర్వశిల్పిభిః॥ 2-57-31(13619)
మహిష్యా వాసుదేవస్య కేతుమానితి విశ్రుతః।
ప్రసాదో విరజో నామ విరజస్కో మహాత్మనః॥ 2-57-32(13620)
ఉపస్థానగృహం తాత కేశవస్య మహాత్మనః।
యస్తు ప్రాసాదముఖ్యోఽత్ర యం త్వష్టా వ్యదధాత్స్వయం॥ 2-57-33(13621)
యోజనాయతవిష్కంభం సర్వరత్నమయం విభోః।
తేషాం తు విహితాః సర్వే రుక్మదండాః పతాకినః॥ 2-57-34(13622)
సదనే వాసుదేవస్య మార్గసంజననా ధ్వజాః।
ఘంటాజాలాని తత్రైవ సర్వేషాం నివేశనే॥ 2-57-35(13623)
ఆహృత్య యదుసింహేన వైజయంతచ్ఛలో మహాత్।
హంసకూటస్య యచ్ఛ్రంగమింద్రద్యుంనసరో మహత్॥ 2-57-36(13624)
షష్టితాలసముత్సేధమర్ధయోజనవిస్తృతం।
సకిన్నరమహానాదం తదప్యమితతేజసః॥ 2-57-37(13625)
పశ్యతాం సర్వభూతానాం త్రిషు లోకేషు విశ్రుతం।
ఆదిత్యపథగం యత్తన్మేరోః శిఖరముత్తమం॥ 2-57-38(13626)
జాంబూనదమయం దివ్యం త్రిషు లోకేషు విశ్రుతం।
తదప్యుత్పాట్య కుచ్ఛ్రేణ స్వం నివేశనమాహృతం॥ 2-57-39(13627)
భ్రాజమానం పురా తత్ర సర్వౌషధివిదీపితం।
యమింద్రభవనాచ్ఛౌరిరాజహార పరంతపః॥ 2-57-40(13628)
పారిజాతః స తత్రైవ కేశవేన నివేశితః।
లేపహస్తశతైర్జుష్టో విమానైశ్చ హిరణ్మయైః॥ 2-57-41(13629)
విహితా వాసుదేవేన తత్రైవ చ మహాద్రుమాః।
పద్మాకులజలోపేతా రక్తసౌగంధికోత్పలాః॥ 2-57-42(13630)
మణిమౌక్తికవాలూకాః పుష్కరిణ్యః సరాంసి చ।
తాసాం పరమకూలి శోభయంతి మహాద్రుమాః॥ 2-57-43(13631)
సాలతాలాశ్వకర్ణాశ్చ శతశాఖాశ్చ రోహిణః।
భల్లాతకకపిత్థాశ్చ ఇంద్రవృక్షాశ్చ చంపకాః॥ 2-57-44(13632)
ఖాదిరా మృతకాశ్చైవ సమంతాత్పరిరోపితాః।
యే చ హైమవతా వృక్షా యే చ నందనజాస్తథా॥ 2-57-45(13633)
ఆహృత్య యదుసింహేన తేఽపి తత్ర నివేశితాః।
రత్నపీతారుణప్రఖ్యాః సితపుష్పాశ్చ పాదపాః॥ 2-57-46(13634)
సర్వర్తుఫలపూర్ణోస్తే తే చ కాననసింధుషు।
సహస్రపత్రపద్మాశ్చ మందరాశ్చ సహస్రశః॥ 2-57-47(13635)
అశోకాః కర్ణికారాశ్చ తిలకా నాగ మల్లికాః।
కురకా నాగపుష్పాశ్చ చంపకాస్తృణపుల్లికాః॥ 2-57-48(13636)
సప్తవర్ణాః కబంధాశ్చ నీపాః కురవకాస్తథా।
కేతకాః కేసరాశ్చైవ హినతాలతలతాటకాః॥ 2-57-49(13637)
తాలాః ప్రలంబా వకులాః పిండికా బీజపూరకాః।
ద్రుతామలకఖర్జూరా మహితా జంబుకాస్తథా॥ 2-57-50(13638)
ఆంరాః పనసవృక్షాశ్చ చంపకాస్తిలతిందుకాః।
లికుచామృతాశ్చైవ క్షీరికా కర్ణికా తథా॥ 2-57-51(13639)
నాలికేరేంగుదాశ్చైవ ఉత్క్రోశకవనాని చ।
కదలీ జాతమల్లీ చ పాటలీ కుముదోత్పలాః॥ 2-57-52(13640)
నీలోత్పలకపూర్ణాశ్చ వాప్యః కూపాః సహస్రశః।
ఫుల్లాశాకకపిత్థాశ్చ తైస్తీర్త్వా బంధుజీవకాః॥ 2-57-53(13641)
ప్రియాలాశోకవాదిర్యాః ప్రాచీనాశ్చాపి సర్వశః।
ప్రియంగుబదరీభిశ్చ యవైః స్యందనచందనైః॥ 2-57-54(13642)
శచీపీలుపలాశ్చైశ్చ పలాశవధపిప్లైః।
ఉదుంబరైశ్చ బిల్వైశ్చ పాలాశైః పారిభద్రకైః॥ 2-57-55(13643)
ఇంద్రవృక్షార్జునైశ్చైవ అశ్వత్థైశ్చిరబిల్వకైః।
భౌమగంజనవృక్షైశ్చ భల్లాభైరశ్వసాహ్వయైః॥ 2-57-56(13644)
సజ్జైస్తాంబూలవల్లీభిర్లవంగైః క్రముకైస్తథా।
వంశైశ్చ వివిధైస్తత్ర సమంతాత్పరిరోపితైః॥ 2-57-57(13645)
యే చ నందనజా వృక్షా యే చ చైత్రరథే వనే।
సర్వే తే యదునాథేన సమంతాత్పరిరోపితాః॥ 2-57-58(13646)
సమాహితా మహానద్యః పీతలోహితవాలుకాః।
తస్మిన్గృహవరే రంయే మణిశక్రసవాలుకాః॥ 2-57-59(13647)
మత్తబర్హిణనాదాశ్చ కోకిలాశ్చ మదావహాః।
బభూవుః పరమోపేతాః సర్వే జగతి పర్వతాః॥ 2-57-60(13648)
తత్రైవ గజయూథాని తత్ర గోమహిషాస్తథా।
నివాసాశ్చ కృతాస్తత్ర వరాహా మృగపక్షిణాం॥ 2-57-61(13649)
విశ్వకర్మకృతః శైలః ప్రాకారస్తత్ర వేశ్మని।
వ్యక్తకిష్కుశతోద్యామః సుధారససమప్రభః॥ 2-57-62(13650)
తేన తే చ మహాశైలాః సరితశ్చ సరాంసి చ।
పరిక్షిప్తాని వై తస్య వనాన్యుపవనాని చ॥ ॥ 2-57-63(13651)

ఇతి శ్రీమన్మహాభారతే సభాపర్వణ అర్ఘాహరణపర్వణి సప్తపంచాశోఽధ్యాయః॥ 57॥

www.sanatanadharm.com - play store app (sanatana dharm)

"Bharathiya Sanatana Dharm" and Sanatana Dharmam & Dharmo rakshati Rakshitha logo are our trademarks. Unauthorised use of "Sanatana Dharmam & Dharmo rakshoati Rakshitha" and the logo is not allowed. Copyright © sanatanadharm.com All Rights Reserved . Made in India.